ساختارهای گسسته

کلیات

هدف از اين درس، آشنایی دانشجویان با مفاهیم، ساختارها و تکنیک‌هایی از ریاضیات گسسته است که به‌طور گسترده در علوم و مهندسی کامپیوتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. ایجاد مهارت‌های زیربنایی از جمله فهم و ساخت اثبات‌های دقیق ریاضی، تفکر خلاقانه در حل مسائل، آشنایی با نتایج اولیه در منطق، ترکیبیات، نظریه‌ی اعداد، نظریه‌ی گراف‌ها و نظریه‌ی محاسبات، و نیز فراهم آوردن پیش‌نیاز ریاضی موردنیاز برای بسیاری دیگر از دروس ارائه‌شده در گرایش‌های مختلف مهندسی و علم کامپیوتر از اهداف این درس به شمار می‌رود.

ریز مواد

  • شمارش (۳ جلسه)
    • اصول اولیه‌ی شمارش، جایگشت‌ها و ترکیب‌ها
    • ضرایب دوجمله‌ای، جایگشت‌ها و ترکیب‌های باتکرار
    • اصل طرد و شمول، توزیع اشیا درون جعبه‌ها
  • منطق (۲ جلسه)
    • منطق گزاره‌ها، گزاره‌های هم‌ارز، گزاره‌نماها، سورها
    • اصول استنتاج، روش‌های اثبات
  • استقرای ریاضی (۲ جلسه)
    • مراحل استقرا، قوی کردن فرض استقرا
    • استقرای قوی، استقرای ساختاری، اصل خوش‌ترتیبی
  • مجموعه‌ها و توابع (۲ جلسه)
    • عملگرهای مجموعه‌ای، مجموعه‌های شمارا و ناشمارا
    • انواع توابع، ترکیب توابع، کاردینالیتی، قضیه‌ی شرودر-برنشتین
  • نظریه‌ی اعداد (۲ جلسه)
    • بخش‌پذیری، لم بزو، الگوریتم اقلیدس، اعداد اول
    • محاسبات پیمانه‌ای، تابع اویلر، قضیه‌ی فرما، رمزنگاری
  • اصل لانه‌ کبوتری (۱ جلسه)
    • اثبات وجودی، مسائل عددی، مسائل هندسی
  • روابط بازگشتی (۳ جلسه)
    • کاربردهای روابط بازگشتی، مسائل بازگشتی
    • حل روابط بازگشتی (همگن و غیر همگن)
    • توابع مولد، کاربرد در مسائل شمارشی و حل روابط بازگشتی
  • رابطه‌ها و ترتیب جزئی (۲ جلسه)
    • رابطه‌ها و خواص آن‌ها، نمایش روابط، بستار رابطه‌ها
    • مجموعه‌های مرتب جزئی، نمودار هاس، ترتیب توپولوژیکی
    • مشبکه‌ها، جبر بول، خواص جبر بول
  • نظریه‌ی گراف‌ها (۵ جلسه)
    • تعاریف اولیه، نمایش گراف‌ها، یک‌ریختی گراف‌ها
    • مسیرها و همبندی، مسیرهای اویلری، قضیه‌ی اویلر
    • دور همیلتنی، قضیه‌ی دیراک، رنگ‌آمیزی گراف‌ها
    • گراف‌های مسطح، فرمول اویلر، رنگ‌آمیزی گراف‌های مسطح
    • درخت‌ها و جنگل‌ها، درخت‌های فراگیر، درخت‌های فراگیر کمینه
  • مدل‌سازی محاسبات (۲ جلسه)
    • زبان‌ها و ماشین‌ها، ماشین‌های با حالات متناهی، زبان‌های منظم
    • ماشین تورینگ، تصمیم‌پذیری، تز چرچ-تورینگ

ارزیابی

  • ده سری تمرین نظری (بدون تحویل)
  • سه آزمون‌ (هر یک ۷ نمره)

مرجع اصلی

  1. K. H. Rosen. Discrete Mathematics and Its Applications. 8th Edition, McGraw Hill, 2018.

مراجع کمکی

  1. R. P. Grimaldi. Discrete and Combinatorial Mathematics: An Applied Introduction. 5th Edition, Pearson Addison Wesley, 2004.
  2. A. Engel. Problem-Solving Strategies. Springer, 1998.